Molens in het Westerkwartier

Hieronder staan de bijzondere molens die u in het Westerkwartier kunt bezichtigen.

De Eendracht is een poldermolen ten noorden van het Groninger dorp Sebaldeburen.
De molen werd in 1887 gebouwd nadat een voorganger uit 1801 was afgebrand. Tot 1970 bleef de molen beroepsmatig in gebruik als gemaal van de Sebaldebuurstermolenpolder.
De molen werd daarna verscheidene malen gerestaureerd, bij de laatste restauratie enkele jaren geleden werden beide vijzels weer maalvaardig gemaakt. De vrijwillig molenaar woont in het herbouwde molenaarshuis ten oosten van de molen en laat de molen zeer regelmatig de polder bemalen. Sinds enkele jaren staat er vlakbij het molenaarshuis een werkend schaalmodel van De Eendracht. Het wiekenkruis is voorzien van het systeem Van Bussel in combinatie met zelfzwichting.
 

De Eolus is een poldermolen aan de westzijde van het Aduarderdiep, ten noorden van Aduard en ten oosten van Den Ham en Fransum. De Eolus is enkele malen gerestaureerd. Het wiekenkruis is voorzien van zelfzwichting met het systeem Van Bussel, de roeden hebben een lengte van 19 meter. De molen is eigendom van de Molenstichting Westerkwartier. Opvallend zijn de grote ramen in de veldmuren. Samen met enkele andere restanten vormen deze ramen de overblijfselen van de woning die tot de bouw van een apart molenaarshuis in de molen was ondergebracht.
 

De Fortuna, een ‘levend monument’ in het Groningse dorp Noordhorn is een koren- en pelmolen, die graan kan malen en ook in staat is om gerst en/of rijst te pellen. Dit gebeurt met een gevlucht van 21 meter in doorsnee (4 wieken van elk 10,5 meter) en twee koppels maalstenen en twee pelstenen.
Op dezelfde plek heeft omstreeks 1800 een molen gestaan, die in 1890 afbrandde. Toen is de huidige molen opgebouwd met gebruikmaking van onderdelen van een afgebroken molen uit Grijpskerk. Sinds 1971 is de gemeente Zuidhorn eigenaar van de Fortuna. In 1983 en 2009 is de molen gerestaureerd. De laatste keer is onder meer een compleet nieuw wiekenkruis aangebracht met twee wiekvormen, een zogenaamde fokwiek en een Van Busselneus.
In de zomer van 2015 komt in de onderste verdiepingen een tentoonstelling over de betekenis van het Westerkwartier in de 80-jarige oorlog en de geschiedenis van de molen. 

De Jonge Held is de poldermolen van het voormalige waterschap met dezelfde naam aan de Friesestraatweg ten noordwesten van de stad Groningen. De molen, die in 1829 gebouwd is, wordt meestal onder het dorpje Leegkerk gerekend, maar staat formeel gezien op het grondgebied van het gehucht Slaperstil. Tegenwoordig is de stad Groningen zo dicht genaderd dat het postadres van de molen Groningen is. De molen heeft nog tot in de jaren tachtig van de twintigste eeuw volledig op windkracht de polder De Jonge Held bemalen. Na enkele restauraties is de molen, die voorzien is van zelfzwichting in combinatie met het systeem Van Bussel, regelmatig dankzij vrijwillige molenaars in bedrijf. De molen vormt, in combinatie met de naastgelegen molenaarswoning, een karakteristiek beeld als men van de kant van Aduard richting de stad Groningen rijdt.

De Westerhornermolen of kortweg Westerhorner is een poldermolen tussen het dorp Grijpskerk en het gehucht Gaarkeuken. De molen bemaalde het gebied van het waterschap de Westerhornermolenpolder onder Grijpskerk.
De molen werd in 1829 gebouwd en bleef tot in de jaren vijftig van de twintigste eeuw op windkracht in bedrijf. Na de plaatsing van een dieselmotor werd de aandrijving door middel van windkracht niet meer gebruikt en raakte de molen ernstig vervallen. In 1988 keerde het tij en werd de molen in oude luister hersteld. De vijzel kan zowel elektrisch als door windkracht worden aangedreven en de molen is als zodanig nog steeds een werkend gemaal. Door enkele vrijwillige molenaars wordt er zeer regelmatig op windkracht met de molen gemalen.

De Zwakkenburgermolen, meestal Zwakkenburger genoemd, is een poldermolen ten zuiden van het dorpje Niezijl, ten oosten van Grijpskerk en ten noorden van het Van Starkenborghkanaal in de Nederlandse provincie Groningen. De molen bemaalde de Zwakkenburger en Ellersvelderpolder. De molen werd oorspronkelijk in 1865 gebouwd en bleef tot 1955 op windkracht in bedrijf. In dat jaar werd een dieselmotor voor aandrijving van de vijzel geplaatst en werd het wiekenkruis verwijderd. De molen raakte sterk in verval en rond 1980 werd de molen door enkele Groninger molenvrienden geconserveerd. Het waterschap Westerkwartier deed de molen over aan de Molenstichting Westerkwartier, die na vele jaren eraan te hebben gewerkt, de molen in 2002 op de oude locatie liet afbreken. Met een boot werd de molen naar de molenmakerswerkplaats in Heiligerlee gebracht. Na de restauratie aldaar werd de molen tweehonderd meter zuidelijker dan zijn oorspronkelijke standplaats herbouwd in 2003. De molen staat thans direct aan de noordzijde van het kanaal. Op 10 oktober 2003 was de hele operatie afgerond en werd de molen weer in gebruik gesteld. Het gevlucht is voorzien van oudhollands hekwerk met zeilen en de roeden hebben een vlucht van 16,8 meter. 

Meer vestigingen

Koren- en Pelmolen Fortuna

Koren- en Pelmolen Fortuna
Molens
Schippersstraat 2A
9804 PN
Noordhorn

De Leeuw

De Leeuw
Molens
Molenstraat 8
9883 PL
Oldehove